Kasunduan sa Tigil-Putukan sa Colombia, nilagdaan na sa Havana

Nitong Hunyo 23 ay nilagdaan sa Havana, Cuba, ang kasunduan sa tigil-putukan sa Colombia, upang matigil na ang mahigit 50 taon ng madugong labanan sa pagitan ng pamahalaan at ng Fuerza Armada Revolucionaria de Colombia (FARC). Ang kasunduan ay pinirmahan nila Pangulong Juan Manuel Santos ng Colombia at Timoleon Jimenez, pinuno ng FARC, sa harap nina Pangulong Raul Castro ng Cuba (ang host ng usapang pangkapayapaan), Pangulong Nicolas Maduro ng Venezuela (na humimok sa FARC na lumahok sa usapang pangkapayapaan), UN Secretary-General Ban Ki-Moon, at ilang diplomats mula sa USA at EU.
 
Bahagi ng tigil-putukan ang pinaka-mahalagang kasunduan kung paano isasagawa ang demobilization ng 7,000 mandirigma ng FARC, na may mga base sa mga kagubatan at kabundukan ng Colombia. Ang pormal na tigil-putukan at ang pagtanggap ng FARC sa pagsasalong ng armas ay mga pangunahing hakbang upang matapos na ang isang “low-intensity” na digmaan na kumitil na sa 250,000 na mga buhay, at nagdulot ng displacement o paglilipat-tirahan ng mahigit sa 6 na milyong mamamayang Colombiano.
 
Sa nakaraang ilang dekada ay nagbuhos ng ilang bilyong dolyar ang USA sa magkakasunod na mga rehimeng reaksiyunaryo sa Colombia upang dagdagan ang kakayahang militar at paniniktik laban sa FARC, sa ilalim ng tinatawag na “Plan Colombia”. Sa ngayon ay nagpahayag ng pagsuporta ang USA sa usapang pangkapayapaan sa Colombia, at humiling si Pangulong Barack Obama sa US Congress ng halagang $450-Milyon upang gamitin daw sa pag-aalis ng mga landmines sa Colombia at sa pagbibigay daw ng proteksiyon para sa mga mandirigma ng FARC na magsasalong ng kanilang armas.
 
Bagama't mayroon nang informal na tigil-putukan sa pagitan ng FARC at ng pamahalaan ng Colombia sa nakaraang ilang buwan, hindi agad pumayag ang FARC na magsalong ng kanilang armas, sa pag-aalala na baka maulit ang mga pangyayari noong 1980s at 1990s kung kailan naunsyami ang usapang pangkapayapaan. Ang FARC noon ay nagbuo ng legal na kilusang pampulitika na “Unión Patriótica”, ngunit halos 3,000 miyembro nito ang pinatay ng mga puwersang reaksiyunaryo. Sa ngayon ay nagbigay ng katiyakan si Pangulong Santos hinggil sa magiging kaligtasan at pagtanggap ng tulong ng mga kasapi ng FARC sa kanilang pagbabalik sa mainstream ng lipunan.
 
Sinabi ni Pangulong Santos na karamihan sa mga mamamayan ng Colombia ay nasanay na sa mahabang panahon ng paglalabanan, at wala nang alaala kung paano mabuhay sa kapayapaan. Kung gayon ay isang bagong panahon ng kapayapaan ang binuksan daw sa paglagda sa makasaysayang kasunduang ito. Bahagi ng kasalukuyang usapang pangkapayapaan ang transpormasyon ng FARC tungo sa isang legal na kilusan at partidong pampulitika, at ipinangako ni Pangulong Santos ang paggalang sa karapatan sa legal at mapayapang pampulitikang pakikibaka.
 
Sa mahabang usapang pangkapayapaan na ginanap sa Havana, pangunahing tinalakay ang mga suliraning panlipunan ng sambayanan –- ang kawalan ng kapantayan at kaunlaran, lalo na sa mga kanayunan sa Colombia, na siyang naging ugat ng armadong pakikibakang inilunsad ng mga pinuno ng mga magsasaka noong kalagitnaan ng 1960s. Naging bahagi rin ng usapang pangkapayapaan ang pagbubuo ng isang “Truth Commission” kung saan dapat ilahad ang mga nagawang operasyong militar ng magkabilang panig sa nakaraang panahon ng labanan, upang matuldukan na ang isyu ng paghahanap sa mga “desaparecidos” o nawawalang mga biktima sa magkabilang panig.
 
Inamin ni Pangulong Santos na may mga suliranin ang Colombia hinggil sa iba pang maliliit na grupong rebelde at mga sindikatong sangkot sa drug trafficking, ngunit ang pagkakaroon ng kasunduan sa FARC ang nag-alis sa pinakamalaking balakid sa kapayapaan para sa Colombia. Para sa FARC, ang armadong pakikibaka ay mapapalitan ng pakikibakang pamparliyamento, kasama na ang malawakang mobilisasyon ng mga protesta sa lansangan. Ang mga kilusang panlipunan ay nakaranas ng mahigpit na panunupil sa panahong may armadong labanan, ngunit ngayon ay inaasahang magiging mahalagang bahagi ng pagsusulong sa panlipunang kaunlaran sa Colombia.